“Anielskie spotkanie” w klasie 1a

Z kroniki warszawiaka – 9 grudnia 2019

 klasa I A

 

Przygotowania do świat Bożego Narodzenia rozpoczęliśmy od zaproszenia w dniu 9 grudnia 2019 do naszej klasy I A   wyjątkowego gościa. Pani Renata Płotczyk – wspaniały przewodnik warszawski – przywędrowała do nas  w stroju anielskim  dźwigając ogromną walizkę, która kryła prawdziwe skarby: gałązki różnych drzew iglastych – to do opowieści o choince, ciężkie żeliwne żelazka do historii o opłatku. Dalej znalazły się  bombki, pudełeczka pełne tajemniczych przedmiotów oraz piękne, kolorowe, bardzo delikatne, gotowe  opłatki  do wykonania świątecznych aniołów

Oto co zapamiętaliśmy z „anielskiego ‘’spotkania:

Opłatek (z łaciny  oblatum – “dar ofiarny”) – bardzo cienki biały płatek chlebowy, przaśny (czyli niekwaszony i niesolony), wypiekany z białej mąki  i wody bez dodatku drożdży, którym dzielą się chrześcijanie  zgromadzeni przy stole wigilijnym, składając sobie życzenia.

Jest on symbolem pojednania i przebaczenia, znakiem przyjaźni i miłości. Dzielenie się nim na początku wieczerzy wigilijnej wyraża chęć bycia razem. Ma swoją symbolikę w wymiarze nie tylko duchowym, gdyż sama materia opłatka – “chleb”, podkreśla również doczesny charakter życzeń. W podtekście tego życzenia jest nawiązanie do modlitwy „Ojcze nasz”, oby nam nie zabrakło chleba naszego powszedniego. Symbolika chleba ma jeszcze inny wymiar: należy być jak chleb dobrym i jak chleb podzielnym.

Dawniej wypiekano opłatki w klasztorach i przy kościołach. Używano w tym celu specjalnych metalowych form, do których wlewano ciasto.

Nasz gość  zaprezentował  historyczne już dzisiaj formy do wypieku opłatków. Były bardzo ciężkie, pięknie wytłaczane, by obrazek na opłatku był ciekawy i doskonale widoczny.

Na początku XIX wieku popularne stały się, znane tylko w Polsce, ozdoby z opłatka, które zawieszano nad stołem wigilijnym. Miały zapewnić szczęście i powodzenie w nadchodzącym roku. Również tzw.” Światy”,  którymi dekorowane były zawieszane u sufitu podłaźniczki, wykonane były z kolorowego ciasta opłatkowego.

Oprócz białego opłatka, przeznaczonego na komunikanty i do łamania się podczas wigilii, wypiekało  się również kolorowy, przeznaczony dla zwierząt domowych (różowy ) i bydła (niebieski). Na Śląsku znany jest tzw. „radośnik„, czyli opłatek posmarowany miodem, dawany dzieciom.

Podłaźniczka (znana też jako: podłaźnik, jutka, sad rajski, Boże drzewko, wiecha) – czubek jodły, świerku lub sosnowa gałąź wieszane pod sufitem jako ozdoba w czasie Bożego Narodzenia. Podłaźniczka i późniejsza choinka związana jest z rajskim drzewem,  „drzewem poznania dobra i zła” w misteriach o Adamie i Ewie, wystawianych w wigilię Bożego Narodzenia.

Choinką nazywa się udekorowane drzewko iglaste (świerk, jodła, sosna), które stroi  się zgodnie z tradycją w wigilię. W ludowych wierzeniach drzewo jest symbolem życia, płodności i odrodzenia.

W Europie zwyczaj ten zapoczątkowali Niemcy. Następnie tradycja objęła m.in. Francję i Anglię. Do Polski ta tradycja przywędrowała wraz z zaborem pruskim między XVIII a XIX wiekiem. Zachęcali do tego stacjonujący na naszych terenach żołnierze oraz urzędnicy. W tamtych czasach największą popularność choinka zyskała wśród arystokracji, a dopiero późnej przyjęła się wśród pozostałej ludności. Na wsi choinki pojawiły się dopiero w okresie międzywojennym – głównie w rejonach Polski południowej i centralnej.

Zwyczaj przyozdabiania drzewka szczególnie upodobali sobie mieszkańcy południa Polski. Górale mieli swoją odrębną koncepcję, którą nazywali “jutka”. Góralska tradycja różniła się tym, że drzewko wieszało się do góry nogami i przyozdabiało się różnego rodzaju słodyczami i suszonymi owocami. Słodkie łakocie wieszano specjalnie nad płonącymi świeczkami, aby te mogły spadać na ziemię i być zjadane przez domowników.

Na początku do przyozdabiania choinek używano różnego rodzaju owoców, orzechów, słodyczy, wstążek, dekoracji z opłatków, słomek, bibułek.

Kolejna ozdoba świąteczna  to  bombka (w niektórych regionach Polski bańka) – ozdoba choinkowa  wykonana zazwyczaj z cienkiego szkła. Bombki często są ręcznie malowane i posrebrzane od wewnątrz. Początki ich produkcji datuje się na 1847.

Pierwsze bombki zostały wykonane w mieście Lauscha w Niemczech  (Alzacja) przez hutnika Hansa Greinera. Według legendy  rozpoczął  tworzenie szklanych  kul, w środku pustych  do udekorowania choinki, gdyż nie stać go było na typowe wówczas dekoracje czyli orzechy, jabłka czy cukierki.

Pierwsze choinkowe bombki pojawiły się w Polsce w XIX w. Były wykonywane ze szkła dmuchanego i początkowo imitowały orzechy i inne owoce, ale z czasem wzornictwo wzbogacało się o bombki w kształcie przedmiotów codziennego użytku, np. bucików, parasolek, instrumentów muzycznych, czy też postaci zwierzątek i pajaców. Zabawki choinkowe pierwotnie sprowadzano z zagranicy, a ich prawdziwym zagłębiem była Norymberga. Ozdoby stamtąd były w Polsce bardzo popularne . Do dzisiaj w Polsce mamy manufaktury bombek znanych na całym świecie.

Na zakończenie spotkania z naszym gościem wykonaliśmy piękne ozdoby świąteczne w postaci  aniołów z kolorowych opłatków. Każdy wybierał sobie kolor opłatka i kształt. Podczas pracy wykazaliśmy się pomysłowością i cierpliwością. Towarzyszyły nam śpiewane pastorałki.

W kolejnych dniach od rodziców uczniów otrzymaliśmy piękne świerkowe drzewko, mieliśmy okazję dekorowania  smakowitych domowych  pierniczków oraz konstruowaliśmy z poszczególnych elementów  piernikową szopkę. Do szopki wstawiliśmy polukrowane postaci.

W tak pięknie udekorowanej klasie wyczekiwaliśmy spotkania pod choinką, gdzie każdy mógł w prezencie przeczytać swoim kolegom fragment ulubionej książki.

Najważniejszym wspólnym przeżyciem dla całej naszej gromady była pierwsza szkolna Wigilia.  Czas wspólnej modlitwy, łamania  opłatkiem,  wieczerzy, spotkania z przyjaciółmi, zadumy, refleksji, wybaczania, składania  życzeń  i  śpiewania kolęd.

POWRÓT