W służbie Bogu i Ojczyźnie – 110 rocznica śmierci błogosławionej Patronki szkoły

Tuż za progiem naszej szkoły wita wchodzących ze swego portretu jej Patronka. Przenikliwym spojrzeniem zdaje się stawiać nam pytanie: Jak odpowiecie na potrzeby dnia dzisiejszego? I odsyła do kaplicy, w której stoi posąg – kopia cudownej figury Matki Bożej Jazłowieckiej. Tam, w ciszy, dojrzewają serca i płyną westchnienia  „Pani nasza Jałowiecka, módl się za nami”.

Ta niezwykła kobieta  odeszła do Boga 110 lat temu,  w dniu 5 stycznia 1911 r. Warto zwrócić  uwagę na jej postać i niezwykły życiowy charyzmat…

Błogosławiona Marcelina Darowska (1827-1911) najpierw jako wrażliwa dziewczyna marząca o służbie Bogu, potem młoda wdowa pochylona nad grobem męża, a wkrótce ukochanego dziecka, postrzegała życie w wymiarze misji. Nie ugięły jej codzienne obowiązki, wiedziała, że trzeba szukać głębiej, patrzeć szerzej. W Rzymie odnalazła tych, którzy tak jak ona  pragnęli pracować dla Kościoła i dla Polski.

Zgromadzenie Sióstr Niepokalanego Poczęcia Najświętszej Maryi Panny założone w Rzymie przez Józefę Karską i bł. Marcelinę Darowską za  swe zadanie  obrało  pracę  na  rzecz  odrodzenia  rodziny poprzez  wychowanie  i nauczanie w prowadzonych szkołach. Ewangelizacja i służba ojczyźnie znalazły swe odbicie w programie wychowawczym, którego bł. Marcelina jest autorką. Wszystkie szkoły niepokalańskie do dzisiaj realizują ten program.

Zalążek formującej się w środowisku rzymskiej Polonii wspólnoty otrzymał z końcem listopada 1857 roku pierwszy dokument – dekret Kongregacji dla Biskupów i Zakonów. Upoważniał on  przyszłe zakonnice do prowadzenia wspólnego życia i dalszej pracy nad kształtowaniem nowego zgromadzenia. Nad duchową drogą nowej wspólnoty pochylali się ojcowie zmartwychwstańcy, ale wyraźniejsze były znaki Boże.

Oto 25 marca 1858 roku do kaplicy sióstr przy via Paolina wniesiono na stałe Najświętszy Sakrament. W tym samym dniu w dalekim, nieznanym nikomu Lourdes Matka Boża objawiła małej Bernadetcie: „Jam jest Niepokalane Poczęcie...” Założycielki zrozumiały, że Niepokalana chce być przełożoną ich wspólnoty.

Po śmierci Józefy Karskiej w 1860 roku Marcelina Darowska stanęła na czele Zgromadzenia i prowadziła je przez pół wieku, nieustannie odczytując znaki czasu. Zrozumiała ona, że siostry powinny działać na ojczystej ziemi wśród polskich dziewcząt i rodzin. Potwierdzeniem tych dążeń stała się dla niej audiencja u Ojca Świętego, podczas której usłyszała od Piusa IX – „To Zgromadzenie jest dla Polski”.

Już w dniu 1 XI 1863 roku uroczyście   otworzono  pierwszą  szkołę  średnią  sióstr  niepokalanek  na  terenie  Polski – w Jazłowcu na Podolu, na terenie Galicji, znajdującej się wówczas pod austriackim panowaniem. Dwa miesiące później otwarto bezpłatną szkołę elementarną dla miejscowych dzieci – tak Polek jak i Rusinek (Ukrainek). Wkrótce był to już znany ośrodek kultury, polskości i religijności, który promieniował szeroko w kraju.

Rozrastająca  się  stopniowo wspólnota otwierała kolejne zakłady  wychowawczo-szkolne w Jarosławiu, Niżniowie, Nowym Sączu, Słonimie, Szymanowie pod Warszawą. W oparciu  o  autorski program Założycielki niepokalanki  wypracowały  spójny,  oryginalny  program  dydaktyczno-wychowawczy, tak na poziomie nauczania średniego, jak i podstawowego. Opracowały własne podręczniki. Domy niepokalańskie stały się ośrodkami formacyjnymi, wdrażającymi do samodzielności  i  odpowiedzialności  za  los  rodziny i ojczyzny. U sióstr uczyły się dziewczęta ze wszystkich trzech zaborów.

Matka Marcelina odeszła z tego świata nad ranem w  dniu 5 stycznia 1911r. w Jazłowcu i tam znajduje się jej grób. W dniu 6 października 1996 r. Ojciec Święty Jan Paweł II ogłosił ją błogosławioną.

Niepokalanki pracują w Warszawie od 1932 roku – przed wojną szkoła i internat mieściły się przy ul. Kazimierzowskiej 59, gdzie przez całą okupację uczono konspiracyjnie i wspierano potrzebujących. Budynki zniszczone zostały podczas Powstania Warszawskiego, a po wojnie władze komunistyczne nie pozwoliły siostrom wrócić na ulicę Kazimierzowską. Dzięki Opatrzności Bożej  siostry otrzymały willę od generała Ludomira Rayskiego przy ul. Idzikowskiego 25, która miała być własnością pasierbicy generała – Ewy Matuszewskiej „Mewy”. Dziewczyna zginęła bohatersko w walkach powstańczych we wrześniu 1944 r., a generał pragnął tą darowizną uczcić jej pamięć.  W budynku powstała bursa im. Ewy Matuszewskiej i  przedszkole, zamknięte zresztą w 1962 roku.

W latach siedemdziesiątych przedszkole wznowiło swą działalność, szkoła podstawowa została otwarta w 1990 roku. Siostry podjęły wówczas energiczne starania o poprawę warunków edukacji – ostatecznie – w 2001 roku oddano do użytku nowoczesne budynki Zespołu Edukacyjnego Sióstr Niepokalanek przy
ul. Zaruby 2.

Patronuje temu dziełu błogosławiona M. Marcelina Darowska. W swoim testamencie napisała: „Miłowałam miłością Bożą na ziemi, ufam, że miłować nie przestanę w wieczności. Dzieci wszystkie, które były, są i będą w Zakładach Zgromadzenia naszego […] błogosławię z dna serca.”

Od  110 lat Matka Marcelina pozostaje wierna tym słowom.

 

 Barbara Skowron

POWRÓT