„Witaj majowa Jutrzenko, czyli o Konstytucji 3 Maja” – lekcja klasy 6b

W dniu 13 maja mieliśmy niezwykle ciekawą lekcję o historii powstania obrazu „Konstytucja 3 Maja”. Autorem dzieła jest nasz wspaniały polski malarz Jan Matejko.

W czasie lekcji poznaliśmy życiorys malarza. Jan Matejko urodził się 24 czerwca 1838r. w Krakowie w rodzinie wielodzietnej. Jego ojciec, Franciszek Ksawery Matejko, a właściwie František Xaver Matějka (Matieyka), był Czechem, urodzonym w Roudnicach koło Hradca Králové jako syn chłopski. Przybył do Galicji w charakterze guwernera. Poślubił Joannę Karolinę Rossberg wywodzącą się z polsko-niemieckiej rodziny zamożnych rymarzy. Franciszek był katolikiem, Joanna – protestantką. Matejkowie zamieszkali przy ulicy Floriańskiej w Krakowie. Pomimo tej wielokulturowości swoje potomstwo wychowali w duchu głębokiego szacunku do wszystkiego, co polskie.

Jan Alojzy był dziewiątym dzieckiem z jedenaściorga, jakie mieli państwo Matejkowie.

W czasie lekcji poznaliśmy wczesne prace malarza z dzieciństwa, wczesnej młodości oraz lat późniejszych. Zostaliśmy również wprowadzeni w tajniki pracy malarskiej Mistrza.

Okazało się, że praca nad każdym obrazem była poprzedzona szczegółowym poznaniem realiów danej epoki: historią, wyglądem strojów, broni i architektury. Artysta czytał wiele dzieł, konsultował się ze znawcami epoki, robił liczne szkice drobnych elementów, ornamentów, przedmiotów codziennego użytku, a także tak nietypowe jak szkic ulicznego bruku.

Obrazy Mistrza Jana charakteryzowały się bogactwem kolorystyki i kunsztem wykonania. Były pełne emocji, napięcia, a także symboliki ponad historycznej.

Do takich dzieł należy obraz „Konstytucja 3 Maja”, w którym dostrzegliśmy wiele postaci historycznych. W czasie lekcji omawialiśmy znaczenie umiejscowienia osób historycznych na obrazie, chociaż wiele z nich nie uczestniczyło bezpośrednio w przedstawionym wydarzeniu na obrazie.

Na pierwszym planie jest umieszczony marszałek Stanisław Małachowski, trzymający w ręku Akt Konstytucji 3 Maja i buławę marszałkowską. Rozpoznaliśmy też króla Stanisława Augusta Poniatowskiego, ponieważ ubrany jest w królewski płaszcz. Poznaliśmy Ignacego Potockiego, Hugo Kołłątaja, Tadeusza Kościuszkę i Józefa Poniatowskiego. Opowiedziano nam o tragicznych losach Jana Suchorzewskiego, który próbował swojego syna pozbawić życia, aby nie dopuścić do uchwalenia Konstytucji.

Lekcja przybliżyła nam niezwykłą osobowość Mistrza Jana Matejki – utalentowanego człowieka, patrioty, wielkiego Polaka, który przekazał obraz w darze narodowi polskiemu ze słowami:

„Jestem Polakiem, a ostatnim wyrazem uczuć moich – Ojczyzna – nie zamknięta w ramach jednej
z prowincji konstytucyjnej monarchii austriackiej.

Nie dla udekorowania jednego więcej salonu gmachu sejmowego we Lwowie złożyłem dar ostatni,
ale z myślą, że ci, co obręczą niewoli uciśnieni,
kiedyś przyjmą go w mury swej stolicy, a zawieszą na ścianach sali sejmowej,
tam, gdzie przyjętą została przez stany wielka reforma
w kraju Konstytucją 3 maja nazwaną”

(Jan Matejko)

POWRÓT